De negende van Mahler en de ingebeelde pacemaker

Een aantal bezoekers keek wat ongemakkelijk om zich heen. Niet direct geïrriteerd, maar toch. Dit was nou ook weer niet de bedoeling. Wat was er aan de hand?

Het Concertgebouw in Amsterdam was volgepakt. Ter gelegenheid van een uitvoering van de negende van Mahler. De wereldberoemde symfonie in vier delen. Het eerste deel met het voorgevoel over de dood, het tweede met een rustieke volksdans die langzaam steeds sarcastischer wordt, gevolgd door een bedrijf vol geweldsuitbarstingen. Om te eindigen met het afscheid van Mahler, zijn losmaking van het leven, het oplossen in het niets. ‘Ze zijn ons slechts voorgegaan. En zullen niet meer terugkeren. Op de heuvels zullen we ze inhalen. In de zonneschijn! De dag is prachtig op de heuvels.’

Welnu, in die hogere sferen klonken ergens op het balkon ook hinderlijke tonen. Zachtjes weliswaar, maar hinderlijk. Tonen die niets met de losmaking van het leven of de oplossing in het niets te maken hadden. Eerder met een slecht verstaanbaar radioprogramma op een mobiele telefoon. Maar welke idioot zou het in zijn harses halen om tijdens deze uitvoering naar de radio te luisteren?

Tot ik voor mezelf bedacht had wat de bron zou moeten zijn. De pacemaker van mijn buurvrouw-op-leeftijd. Geen idee of zij die ook werkelijk droeg. Maar de gedachte bood mij rust. De tonen immers symboliseerden een voorgevoel over de dood. En geweldsuitbarstingen. Ik had er vrede mee, er kwam een rust over me heen zoals Mahler die voor het vierde deel van zijn symfonie beoogd heeft. 

Hoe een fantasie, een ingebeelde gedachte een hinderlijk voorval draaglijk kan maken.

Paul Strijp, 14 april 2024

Wachten op Godot van Samuel Beckett laat de zin en schoonheid van het verval zien

 'Er gebeurt hier helemaal niets. Niemand die hier komt, niemand die hier gaat. Het is hier verschrikkelijk'.

Aldus Estragon, één van de personages, in het eerste bedrijf van het toneelstuk Wachten op Godot van de schrijver Samuel Beckett. Deze zin kwam binnen. Hij onderstreepte voor mij in alles de zinloosheid van het bestaan. Een nihilist, die Beckett, zo schoot door mijn hoofd.

Daar dacht de regisseur van het stuk, Erik Whien, anders over. In het programmaboekje las ik dat Beckett volgens hem een minimalist is. 'Hij laat zien dat er ook moois te vinden is in leegte'. Door te wachten worden we ons bewust van het verstrijken van de tijd, van de vergankelijkheid van het bestaan. 'Alles wat een begin en een midden heeft, heeft ook een einde. (...) Mooi zou zijn als eindigheid zo ook lichtheid in zich mag dragen'. Alles herhaalt zich tot in de eeuwigheid, maar met verval. Alles wordt minder, iedereen raakt dingen kwijt.

Zinloosheid, leegte, vergankelijkheid en eindigheid kunnen dus kennelijk samengaan. Waarbij Whien leert dat die drie laatste wel degelijk zin, betekenis kunnen hebben. En ook nog eens mooi kunnen zijn. Wat doet die zinloosheid van mij dan nog in dat rijtje? 

Mijn inzicht? Misschien moeten we iets niet te snel zinloos noemen.

Paul Strijp, 7 april 2024

Gezien tijdens de uitvoering van het Nationale Theater in de Amsterdamse Schouwburg.

Liefde voor de Brompton

 

Het moest vooral gezellig worden, deze Brompton do-it-yourself klas. Dus hadden de organisatoren, allen werkzaam bij Brompton Junction in de Reestraat in Amsterdam, voor liters koffie met koekjes gezorgd. En gezellig werd het. Maar niet alleen dat. Het werd ook, ja wat eigenlijk? Organisatoren van en deelnemers aan deze klas deelden een gevoel van verbondenheid.

Zelf ben ik al een kleine twintig jaar aan een Brompton verslingerd. Misschien is verslaafd een beter woord. En ik ben niet de enige, want tijdens deze klas begrepen we dat ook in China de Brompton Junction winkels als paddenstoelen uit de grond schieten. Waar zit dat toch in? Welnu, heerlijk fietsen op zo'n ding, handig opvouwbaar in de trein en nooit gedoe want de Brompton geldt niet voor niets als de Mercedes onder de vouwfietsen. Mits....ja natuurlijk, mits je de fiets goed onderhoudt. En laat dat nu dat precies het doel van deze klas zijn. Het bijbrengen van kennis aan de klant zodat deze door dat onderhoud kosten bespaart. Dat is dus niet direct in het belang van de fietsenzaak, zou je zeggen.

Dat klopt en dat is precies wat deze klas zo sympathiek maakt. Zoals je aan het einde van de ochtend ook te horen kreeg dat alle specialistische en dus kostbare benodigdheden die de revue waren gepasseerd, zoals borstels en smeerseltjes, nu ook weer niet echt nodig waren. Je kunt ook gewoon een afwasborstel gebruiken. Geen geldklopperij dus, maar alles gericht op community building onder de gebruikers van een Brompton.

Hoe een fascinatie voor een fietsmerk de kiem kan leggen voor een gemeenschap.

Paul Strijp, 6 april 2024

#brompton

Wat is toch het geheim van de Engelse aanpak van supportersgeweld?

 

In Nederland zou de wereld te klein zijn. Een burgemeester van een gemiddelde voetbalstad zou toch ten minste drie pelotonnetjes ME nodig hebben. Om de aankomst van de spelersbus van de tegenstander bij het stadion goed en veilig te laten verlopen. Zeker als in die bus ook nog eens topvoetballers zitten.

Zo niet in Engeland. Althans niet bij de wedstrijd Fulham - Tottenham Hotspurs op 16 maart jongstleden. Een klein en vriendelijk cordon van vrijwillige stewards volstond. De topvoetballers van de Spurs haalden op hun gemak de tassen uit de bus, groetten de supporters van Fulham allervriendelijkst om vervolgens hun opwachting in het stadion te maken.

Wat hebben die Engelsen toch zo goed gedaan? Ik heb me laten vertellen dat het geheim zit in zeer streng straffen. Supporters die het in hun harses halen om het veld te betreden, komen hun leven lang geen enkel Engels stadion meer binnen. Maar het geheim van de Engelse aanpak zal toch zeker rijker zijn dan enkel streng straffen?

Paul Strijp, 23 maart 2024   

Driedubbele mazzel

De receptioniste van het Spaanse hotel keek mij indringend aan. Met mijn paspoort in haar hand, alsof zij de zaak niet helemaal vertrouwde. Na enige tijd voerde zij dan toch mijn gegevens in het computersysteem in. En .... zag toen dat het goed was. Met een vriendelijke glimlach overhandigde zij mij de sleutel van mijn kamer. En vanzelfsprekend mijn paspoort.

Op die kamer aangekomen vroeg ik mij af waar die argwaan bij haar toch vandaan zou zijn gekomen. Achteloos opende ik mijn paspoort. En ..... zag dat het niet goed was. Ik bleek het paspoort van mijn vrouw meegenomen te hebben. Wat voor de receptioniste kennelijk geen reden was om mij de sleutel te weigeren. Terwijl de pasfoto toch echt in de verste verte niet op mijn tronie leek.

Diezelfde dag was er nog iets niet-alledaags voorgevallen. Bij een overstap in de Parijse metro weigerden de toegangspoortjes, die  bleven hermetisch gesloten. Terwijl er toch echt een bedrag van mijn rekening was afgeschreven. Daar sta je dan voor gesloten poortjes, terwijl de klok tikte en mijn aansluitende trein niet zou wachten. Gelukkig bood een Afrikaanse vrouw mij aan om met haar naar binnen te sneaken, een aanbod dat ik niet liet lopen. Kort en goed, vanaf dat moment was ik zwartrijder in de metro van Parijs.

Gelukkig liep het allemaal goed af. Bij thuiskomst maakte een alert familielid mij erop attent dat dat geen vanzelfsprekendheid was. Hij combineerde beide voorvallen. 'Wat nou Paul, als jij in de Parijse metro betrapt was. En iemand van de handhaving je om je paspoort had gevraagd?'.

Soms is het geluk meermaals per dag aan je zijde.

Paul Strijp, 28 december 2023

De burgemeester van Diemen houdt zich niet aan de regels

De gemeente Diemen weet niet wat haar overkomt. Zij doet gewoon haar werk, levert datgene waar de burgers op zitten te wachten .... en staat plots volop in de schijnwerpers. Een interview met de burgemeester in het FD, een bezoek van een groep topambtenaren van grote broer Amsterdam en de complimenten van de Ombudsman van de Metropoolregio Amsterdam.

Wat is het geheim van deze gemeente? Maak er geen potje van, zo vat de burgemeester het samen. Dat klinkt makkelijker dan het is. Want de gemiddelde overheidsorganisatie wijkt doorgaans niet af van voorgeschreven regels en protocollen. En maakt er dan -paradoxaal genoeg- niet zelden juist wel een potje van.

Afwijken van de regels als de situatie dat vereist, dat is precies wat Diemen wel durft. Het protocol schrijft voor dat bewoners van omliggende woningen opgevangen moeten worden in de plaatselijke sporthal, als er ergens explosief materiaal wordt aangetroffen. Dat doet Diemen dus niet. De gemeente stuurde de bewoners in een voorkomend geval naar een eetcafé. Die kregen daar niet alleen lekker te eten, zij voelden zich ook nog eens gehoord en gezien. De burgemeester en zijn vrouw gaven namelijk ook acte de presence. 

De burgemeester van Diemen is niet bang. Afwijken van de regels in de hedendaagse afrekencultuur is heldhaftig. Hulde voor deze man!

Paul Strijp, 27 december 2023

#diemen

Lachen met Laagland

Twee werelden die elkaar niet bereiken, op grote afstand van elkaar staan. En een overheid die ontroerend haar best doet maar onmachtig is om die kloof te overbruggen. Het toneelstuk Laagland in twee zinnen samengevat. Gezien op zondag 10 december 2023 in de Haagse Schouwburg.

De ene wereld die van het grootkapitaal. Die doet verwoede pogingen om nog rijker te worden. De energietransitie is daarvoor een uitgelezen kans. Aan de verkoop van waterwoningen valt goed te verdienen, zo is de inschatting. De mensen die zijn afgehaakt in onze samenleving vormen de andere wereld. Zij zien door die woningen hun gemeenschap verdampen. De woningen komen namelijk op de locatie van hun oude vertrouwde plas.

De wethouder weet wel raad met deze tegenstelling. Een keukentafelgesprek moet uitkomst bieden. Dat wordt een regelrechte farce. Het grootkapitaal krijgt alle ruimte 'omdat dat nu eenmaal in het coalitieakkoord staat'. De waterwoningen zullen en moeten er komen. En waarom investeert de gemeente dan niet in het vervoer van leerlingen van het speciaal onderwijs, zo willen de 'gewone mensen' van de wethouder weten. 'Dat is een andere portefeuille in ons college', krijgen ze van haar te horen. Als toeschouwer voel je een siddering, de vervreemding is compleet. Eerder begrepen deze mensen al niets van termen als zoekgebied en transparantie. 

Eric de Vroedt schreef dit stuk om ons te laten 'lachen om ons gedeeld onvermogen'. De toeschouwers in de Haagse Schouwburg hadden zo zien niet te klagen over hun leven. Zij hadden een zeer vermakelijke middag met dit toneelstuk. Maar valt er voor de gewone mensen eigenlijk wel iets te lachen? Met andere woorden: is dit stuk ook voor hun geschreven?

#laagland #hetnationaletheater

Paul Strijp, 27 december 2023