Therapie voor koningin Wilhelmina

Een klein zuiltje te midden van een weelderige tentoonstelling vol foto's, ons nationale volkslied en schilderijen. In dat kleine zuiltje zat het venijn. En daarmee ook het interessante en het spannende van de expositie over Joden en het Huis van Oranje. In het Joods Museum in Amsterdam.


Waar de relatie tussen ons koningshuis en de joden in Nederland door de eeuwen heen vooral gekenmerkt wordt door warme zakelijke en vriendschappelijke banden, klonk uit dat kleine zuiltje een geheel ander geluid. Een geluid van Tamara Benima, columniste en rabbijn.

"Wilhelmina als vorstin koesterde geen enkele empathie voor haar joodse onderdanen. Onder haar bewind kwamen er zelfs wetsvoorstellen om joodse ouders die hun kinderen drie maanden na de oorlog niet hadden teruggevonden, uit hun ouderschap te ontzetten."

En de omstandigheden dan? Konden de moeilijke omstandigheden van de ballingschap van onze koningin in Engeland hier niet aangevoerd worden als excuus voor haar gelaten betrokkenheid? Benima maakt er korte metten mee. "Omstandigheden? Omstandigheden? Je mag de omstandigheden nooit als argument gebruiken. Dan ga je maar in therapie".

Bij de opening van deze tentoonstelling een aantal weken eerder heeft koning Willem Alexander deze pijnlijke episode erkend. Dat deed hij door te luisteren en te zwijgen. In NRC Handelsblad van 18 april wijdde Jutta Chorus er mooie woorden aan.

"In de confrontatie met de pijnlijke waarheid ligt de sleutel tot verzoening."

Paul Strijp, 2 mei 2018 

Uiensoep op het Onze Lieve Vrouwenplein

Als je niet in God gelooft, slaat hier de twijfel toe. De sfeer is er namelijk goddelijk. Op een terras op het Onze Lieve Vrouwenplein in Maastricht. Daar word je vanzelf religieus. Onder de schaduw van de basiliek uit het einde van de tiende eeuw, onder de ruisende bladeren die een flauw voorjaarszonnetje proberen te trotseren. Maar bovenal met een uiensoep van café-restaurant Charlemagne. Uiensoep zoals God die bedoeld heeft. Met een heerlijke en harde gesmolten laag kaas. Unnesop, zeggen ze in Maastricht. Nergens in de wereld lekkerder dan hier.






Zou hij echt niet bestaan?

Paul Strijp, 25 april 2018

Woede over bakkebaarden

Ze was de rust zelve, deze kapster. Rond de dertig. Tijdens het knippen deed ze haar werk, vertelde verder niet al te veel. Ik evenmin. Routinematige klus dus, verder ook geen al te ingewikkeld kapsel. Tot ze bij de afrondende handelingen (wenkbrauwen, nekharen, dat soort dingen) in een keer heel fel werd. Op haar vraag hoe ik het liefst mijn bakkebaarden wilde, gaf ik een nogal onverschillig antwoord. "Doe maar wat", zo zal mijn instructie ongeveer geluid hebben. Waarop ze helemaal los ging. Dat ze mannen met te korte bakkebaarden echt vreselijk vond, dat mannen precies het puntje op het oor moeten kennen dat de lengte van de bakkebaard markeert en dat ze het echt belachelijk vond allemaal. Ik knikte gedwee, betaalde en wist niet hoe snel ik de zaak moest verlaten. Soms heb je toch echt geen idee hoe anderen zich aan jouw lichamelijk voorkomen kunnen storen. En dat is maar goed ook.

Aan de andere kant: ik ken nu wel dat puntje op mijn oor.

Paul Strijp, 21 april 2018

In Zwolle klopt alles

De straten zijn er ruim, er is ontzettend veel groen, de mensen wonen er prettig, de fietsers stoppen voor een rood stoplicht, mijn lieve nicht woont er, ook de parken zijn er ruim, er is niets om je aan te ergeren, er zijn behoorlijk wat culturele voorzieningen en restaurants. In Zwolle klopt werkelijk alles.

En daarom zou ik er niet willen wonen.

Paul Strijp, 18 april 2018

De heilzame werking van dat ene glaasje

Jarenlang was het een prettig houvast. De wetenschap dat één glaasje alcohol per dag gezonder is dan helemaal geen alcohol. Heerlijk toch! Juist dat éne glaasje combineerde de deugd van de matigheid met het genot van de drank. Maar die ballon is geknapt, de mythe is doorgeprikt. Jarenlang onderzoek heeft nu plots aangetoond dat zelfs één glaasje per dag ongezond is. Helemaal geen alcohol dus, is het devies. Wie zich toch aan dat ene glaasje waagt zal 1,3 jaar minder lang leven.

Als je bedenkt dat we steeds langer leven maar dat we er steeds meer ongezonde jaren bij krijgen, dan is dat ene glaasje per dag misschien wel een zegen voor de moderne mens.



Paul Strijp, 13 april 2018

Proefbegrafenis

Onlangs gehoord. Echt gebeurd. Een terminale patiënte kon de neiging niet onderdrukken om alvast een voorproefje te krijgen van haar eigen begrafenis. En zette familie, vrienden en bekenden stevig onder druk om een proefbegrafenis te organiseren. Met alles erop en eraan. Zodat de patiënte getuige kon zijn van de speeches en de muziek die tijdens de echte begrafenis ten beste zouden worden gegeven. En ook met eigen ogen kon zien welke kleding de achterblijvers zouden dragen. Het stervensproces verliep uiteindelijk sneller dan verwacht, de proefbegrafenis was te laat besteld.


Mijn gedachten dwaalden af naar de filosoof Paul van Tongeren. Hij ziet het leven als een kunstwerk. Dat kun je nooit volledig beheersen. Sterker, dat moet je ook niet willen beheersen. Van Tongeren pleit voor de verwondering. Rapporteer niet nuchter over ervaringen die evident van betekenis zijn zoals een geboorte, maar verwonder je daarover.


Zou de wens van de terminale patiënte een streven naar de ultieme beheersing van het leven zijn? Of gewoon een uiting van frustratie over het feit dat we ons als mensen niet kunnen verwonderen over onze eigen dood en bijbehorende begrafenis?


Paul Strijp, 23 maart 2018

De nieuwe eenzaamheid van de smartphone

Er waren best veel hotemetoten, die avond aan de Vrije Universiteit. Marc Schuilenburg, Miriam Rasch, Bas Heijne. Allemaal mensen die iets te vertellen hebben als het gaat om de invloed van technologie op ons dagelijks leven. Maar de mooiste uitspraak kwam van een studente, ze zal rond de twintig zijn geweest.

"Vorig jaar ging ik met vriendinnen op vakantie. Als we iets ondernamen, lieten we de smartphone achter in de tent. Dit jaar was dat anders. Iedereen nam zijn smartphone mee."

Op de vraag of de smartphone de eenzaamheid vermindert, verzuchtte zij:

"Door de smartphone ben je niet alléén, je bent altijd met anderen, maar je bent minder met elkaar"

Een prachtige paradox. Hoe de vermindering van eenzaamheid met behulp van technologie een nieuwe eenzaamheid in het leven roept.


Paul Strijp, 20 maart 2018