De stewardess maakt het goed

Dat was een gekke opmerking. 'Als ik eerlijk ben, kunt u uw tas het best onder uw stoel laten staan', zei de stewardess van de KLM tegen mij. Waarom gek? Omdat ze me een minuut eerder nog had aangeboden om diezelfde tas in de kasten aan de voorkant van het vliegtuig op te bergen. Daar was kennelijk nog wat ruimte over.

Wat was er aan de hand? Bij het boarden en het opbergen van de handbagage bleek er voor één rolkoffertje geen ruimte meer te zijn. Dat was die van mij. Er zat niets anders op dan die bagage onder mijn stoel te plaatsen, kreeg ik te horen. Ik stemde in. Niet echt comfortabel, dacht ik, maar verder viel dit voorval in de categorie 'klein leed'. Zeker voor een vlucht van een kleine twee uur. Niet zeuren dus. Het vervolg met dat aanbod om de tas alsnog op te bergen en het onmiddellijk weer intrekken daarvan, voelde toch wat ongemakkelijk. Maar niet getreurd.

Kennelijk zat het de stewardess ook niet helemaal lekker.

Paul Strijp, 17 november 2022

#klm
 

De perspectieven van Judith Koelemeijer lieten Etty Hillesum onberoerd

Judith Koelemeijer wilde weleens weten hoe het echt zat. Die Etty Hillesum met haar lotsverbondenheid naar het Joodse volk. Met haar naar binnen gerichte houding. Die Etty Hillesum die begin jaren tachtig van de vorige eeuw met haar dagboeken uitgroeide tot een ware hype. Zie:

https://boekbesprekingenpaulstrijp.blogspot.com/2020/07/de-zeven-lijnen-uit-het-werk-van-etty.html

Die Etty Hillesum dus. Wie was zij nu echt? Was zij wel zoals ze zichzelf beschreef?

Koelemeijer aanvaardde de opdracht van uitgever Geurt Gaarlandt tot het schrijven van de biografie van Hillesum. En deed dat op de haar bekende manier: de multi-perspectieven benadering. Zoals ze ook bij haar debuutroman Het zwijgen van Maria Zachea had gedaan. Toen liet zij de perspectieven van alle kinderen van een en hetzelfde gezin op hun moeder, de revue passeren. En wat bleek? Het was net alsof die kinderen allemaal een andere moeder hadden gehad. 

Die verrassing zat er bij Etty Hillesum niet in, zo erkende Koelemeijer gisteren desgevraagd. In de Linnaeus Boekhandel in Amsterdam. Een jarenlange speurtocht in archieven en langs nabestaanden van familie en vrienden van Hillesum bracht weliswaar kleine verrassingen aan het licht. Maar nergens toonde de biografe zich geschokt. De perspectieven van Hillesum zelf, van de nabestaanden en van de geschiedschrijving van derden over de jaren waarin zij leefde, waren akelig congruent. 

Etty Hillesum was wie ze schreef dat ze was.

Paul Strijp, 17 november 2022

#linnaeusboekhandel #ettyhillesum 

 

Geen Gründlichkeit maar Erfahrung in der gelbe Wand

 

In Duitsland regeert niet overal die Gründlichkeit. In Dortmund bijvoorbeeld niet. Daar regeert de beleving, die Erfahrung.

Bezoekt u eens een thuiswedstrijd van de plaatselijke voetbalvereniging. En laat u verrassen. Door de 81.365 toeschouwers. Altijd tot het laatste stoeltje uitverkocht. AUSVERKAUFT dus. Zoals gisteren tegen de nummer voorlaatst, VfL Bochum.

Die gelbe Wand in de wedstrijd tegen VfL Bochum, 5 november 2022

Aangevoerd door die Gelbe Wand, het supportersvak achter één van beide goals. Negentig minuten lang onophoudelijke steun. Steun die gevoeld wordt door de rest van de toeschouwers. Want die nemen het over, het gezang, het gejuich. Ook vaders met kinderen, ook mannen op leeftijd met een geel-zwarte sjaal om de hals.

algemeen filmpje van YouTube

Je zou dit verwachten in de mediterrane landen. In Spanje, Italië. Wat is er in Dortmund gebeurd waardoor de supporter elke twee weken dit feest te wachten staat?

Paul Strijp, 6 november 2022

Naschrift d.d. 1 oktober 2023, naar aanleiding van een interview met James Montague, een Engels journalist die jarenlang tussen ultragroepen van supporters verbleef, in de Volkskrant van 30 september 2023

'Dialoog! Geef ze een stem. (...) Onderschat niet wat de ultracultuur doet voor een club, voor een competitie, voor verbondenheid, levendigheid en betrokkenheid. (...) Waarom wil iedereen naar Borussia Dortmund? Echt niet zozeer vanwege het voetbal, maar om "Die Gelbe Wand" te zien, de enorme staantribune die is gecreëerd door ultra's. Zij kregen het voor elkaar dat ze daar nog steeds kunnen staan, in plaats van dat ze verplicht moesten zitten. Als de Nederlandse autoriteiten slim zijn, volgen ze Duitsland en niet Engeland.'

Hoe de waardering voor Schiphol in zijn tegendeel verkeerde

 

Schiphol in de jaren dertig. Gemiddeld twintig mensen per dag die een vluchtje maakten. En gemiddeld 300.000 bezoekers per jaar, méér dan het Rijksmuseum. De luchthaven was een toeristische attractie pur sang. Mensen gingen erheen voor een dagje-uit of een schoolreisje. En toen Schiphol verplaatst dreigde te worden naar Rotterdam, Delft of Leiderdorp, toen protesteerde haar omgeving. 'Aalsmeer wil dat Schiphol blijft.' De omgeving van Schiphol was dol op Schiphol, hield van haar.

Schiphol vanaf de jaren negentig. Milieudefensie voert actie tegen de aanleg van de Polderbaan. En dreigt met het loslaten van muizen in de grote hallen voor aankomst en vertrek. Een groei van 200.000 in 1990 naar 500.000 starts en landingen in 2016. Met een bijbehorende klachtenregen over geluidhinder. Vooral vanuit Amsterdam en de duinenrij, vreemd genoeg twee gebieden met relatief weinig hinder. Mensen storen zich kennelijk niet alleen aan nabije en heftige herrie maar ook en vooral aan geluid waar zij dat niet verwachten.

Waar ging het mis? Moeilijk te zeggen. Opmerkelijk genoeg was de luchthaven zelf de visionair. Met de doorbraak van de luchtvaart in de jaren zestig als gevolg van de komst van het straalvliegtuig, voorvoelde Schiphol de problemen. En waarschuwde de omliggende gemeenten voor de last die bewoners zouden kunnen gaan ondervinden van het geluid. Waar gemeenten als Zwanenburg, Amstelveen en Aalsmeer zich niet al te veel van aantrokken. Zij gingen aan de slag met het bouwen van woonwijken. De eerste bewoners accepteerden die hinder gelaten. Kerkdiensten werden onderbroken bij overvliegende toestellen, niemand die protesteerde.

Waar ging het mis? Moeilijk te zeggen. Laten we het houden op een combinatie van doofheid voor onwelgevallige boodschappen, een ongekende groei van de luchtvaart en een verminderde tolerantie voor alles wat het leefgenot verstoort.

(Opgetekend tijdens lezing van Stephan Steinmetz op 25 oktober, Amsterdamse Cultuur-Historische Vereniging)

Paul Strijp, 26 oktober 2022

De conducteur bloost

Dat had hij nog niet eerder meegemaakt in zijn carrière. Een compliment. Dat had ik hem, conducteur bij de Nederlandse Spoorwegen, zojuist gegeven. Wat was er aan de hand?

Op het traject Weert - Eindhoven bleken zich plots complicaties met de rails voor te doen. Deze moesten terstond onderzocht worden. Voor de passagiers zat er niets anders op dan omrijden via Venlo. Geschatte vertraging: een halfuurtje. Te overzien allemaal, er zijn ergere dingen in het leven, maar een echt prettige boodschap was dit nu ook weer niet voor de late zaterdagmiddag. 

Onze conducteur gaf tot tweemaal toe een zeer heldere uitleg. Via de intercom, in het Nederlands en het Engels. Om die toelichting te laten volgen door een rondgang door de trein. Waarbij hij de reizigers luid en duidelijk vroeg: 'Beste mensen, heeft u nog vragen?'.

‘Er is vaak kritiek op de communicatie van de Spoorwegen. Maar uw communicatie was uit het boekje’, zo gaf ik hem bij het uitstappen mee. 'Dank u wel, mijnheer. Dat hoor je niet zo vaak.' Hij bloosde.

Paul Strijp, 16 oktober 2022

Een aura van gastvrijheid

Als bijna-dertiger ging hij er zijn licht opsteken. Bij Château Neercanne in Maastricht. Hij toonde zich geïnteresseerd in een eventuele overname. En was onder de indruk van de ruimte en de ligging. Van de toenmalige eigenaar kreeg hij te horen dat een kopje koffie niet paste bij de reputatie van dit restaurant. Daarvoor moesten klanten maar iets verder hun heil zoeken, in een café in het nabijgelegen Belgische Kanne bijvoorbeeld. Onze bijna-dertiger dacht: dit moet anders. Wat hij naar eigen zeggen miste was een 'aura van gastvrijheid'. Peter Harkema kocht het kasteel en maakte er in meer dan dertig jaar een succesvolle onderneming van.

Een aura van gastvrijheid. Is dat geen motto waarmee ieder van ons zijn voordeel kan doen? Ons land wordt er fijner van.

Paul Strijp, 2 oktober 2022

Empathie is Eneco vreemd

 

Alsof de wereld niet in brand staat. Alsof talloze gezinnen komende winter niet in armoede vervallen door de torenhoge energieprijzen. Alsof Eneco van de drie energiereuzen, naast Essent en Vattenfall, de tarieven niet het meest verhoogde.

Heel ontspannen stuurde Eneco haar klanten gisteren een mail met 'nieuws over je contract'. Het bedrijf liet ons weten dat de variabele tarieven per 1 november aanstaande wijzigen. En wees gerust: drie maanden later krijgen we weer een nieuw aanbod. Wat volgt is een koele en zakelijke uitleg over het energieplafond en de nieuwe tarieven. Aan het einde van het bericht toont het bedrijf zich van haar menselijke kant. 'Je staat er niet alleen voor'. Heel genereus wijst Eneco de weg naar een website van een derde partij voor gratis en anoniem advies. Als je echt ten einde raad bent en geen uitweg meer ziet, dan kun je altijd nog de Eneco-klantenservice bellen. Daar zijn ze niet te beroerd om de giga-tarieven nog eens voor je te bevestigen.

Menselijkheid of empathie komt niet in het woordenboek van Eneco voor.

Paul Strijp, 2 oktober 2022